विष्णू झेंडे

मुंबईच्या सीएसएमटी येथे २६/११ च्या हल्ल्याच्या दहशतीमध्ये सार्वजनिक घोषणा प्रणालीचा वापर करून लोकांना शांतपणे सुरक्षिततेसाठी मार्गदर्शन करून अगणित जीव वाचवणारे रेल्वेचे उद्घोषक विष्णू दत्ताराम झेंडे यांना विनम्र अभिवादन

माझ्यामध्ये आता कोणतीही भीती उरली नाही:
२६ नोव्हेंबरच्या हल्ल्यानंतर 10 वर्षांनंतर 26/11 ला शेकडो लोकांना वाचवणारा माणूस आणि सुरक्षेतील त्रुटी उघडकीस आणणारा माणूस, एचटी परत लढणाऱ्या, प्राण गमावलेल्या वीरांकडे पाहतो, मुंबई सुरक्षित करण्यासाठी उचललेली पावले

२६ नोव्हेंबर २००८ च्या रात्री, दोन पाकिस्तानी दहशतवाद्यांनी छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस (CSMT) ला गोळ्यांनी छिन्नविछिन्न केले, तेव्हा विष्णू दत्ताराम झेंडे स्टेशनमधील एका छोट्या उद्घोषकांच्या बूथमध्ये होते, सार्वजनिक घोषणा प्रणालीचा वापर करून लोकांना सुरक्षिततेसाठी मार्गदर्शन केले. "अशा परिस्थितीसाठी तुम्हाला कोणीही तयार करत नाही. ही त्वरित प्रतिक्रिया होती,” झेंडे म्हणाले.

2008 मध्ये, झेंडे हे उपनगरीय रेल्वेचे उद्घोषक होते. त्याच्या नेहमीच्या दिनक्रमानुसार तो नालासोपारा येथून निघून गेला, जिथे तो अजूनही त्याची पत्नी आणि दोन मुलांसह राहतो आणि सीएसएमटीला जाण्यासाठी ट्रेन पकडतो. स्टेशनवर आल्यावर, तो अनाउंसमेंट बूथवर जायचा आणि आठ तासांपर्यंत ट्रेनच्या आगमन आणि निर्गमनांच्या तपशीलांवर गोंधळ घालायचा. त्यानंतर 26 नोव्हेंबर 2008 घडली.

आता ४७ वर्षांचे असलेले झेंडे म्हणाले, “कालच होता असे वाटते.” ते संध्याकाळच्या शिफ्टवर होते तेव्हा त्यांना सीएसएमटीच्या लांब पल्ल्याच्या विभागात स्फोटांचा आवाज आला. काहीतरी गडबड आहे हे लक्षात आल्याने त्याने मायक्रोफोन हातात घेतला आणि ऑन-ड्युटी रेल्वे प्रोटेक्शन फोर्स (RPF) आणि गव्हर्नमेंट रेल्वे पोलिस (GRP) यांना स्टेशनच्या त्या भागात जाण्यासाठी बोलावले. "त्याच वेळी, मी एक उपनगरीय ट्रेन टर्मिनसमध्ये येताना पाहिली," झेंडे आठवले.

उद्घोषकांचे बूथ स्टेशन मास्तरांच्या कार्यालयाच्या वर आहे, झेंडे स्टेशनचे विहंगावलोकन देतात. “मी माणसे बंदुकीसह चालताना पाहिले ... उपनगरीय रेल्वे विभागात आणि अंदाधुंद गोळीबार करत आहेत. ते हँडग्रेनेड फेकत होते. जेव्हा मला कळले की हा दहशतवादी हल्ला आहे,” झेंडे यांनी एचटीला सांगितले.

ताबडतोब, झेंडे यांनी हिंदी आणि मराठीत घोषणा केली की प्रवाशांनी कसाब आणि इस्माईलपासून दूर आणि सुरक्षिततेच्या दिशेने मार्गदर्शित करून टर्मिनसच्या मागील बाजूने स्टेशनमधून बाहेर पडावे. “मी लोकांना प्लॅटफॉर्म क्रमांक एकच्या बाहेर पडण्यासाठी आणि पुढे न येण्यास सांगितले कारण मला दहशतवादी त्या दिशेने चालताना दिसत होते. माझ्या सूचनेनुसार प्रवाशांनी धाव घेतली,” तो म्हणाला. झेंडे यांनी त्यांच्या घोषणांनी किती जीव वाचवले याचा हिशेब नाही.

झेंडे काय करत आहेत हे बंदूकधाऱ्यांच्या लक्षात आले. “अचानक, मला आमच्या बूथच्या दिशेने एक दहशतवादी गोळीबार करताना दिसला. आम्ही (झेंडे आणि त्यांचे सहकारी) आमच्या डेस्कखाली बसलो,” तो म्हणाला. त्यांना खिडकीच्या काचा फुटल्याचा आवाज आला, मात्र झेंडे कोणत्याही प्रकारची दुखापत बचावले.

थोड्या वेळाने झेंडे यांनी त्यांच्या व्हॅंटेज पॉईंटवरून दोन दहशतवादी सीएसएमटीमधून बाहेर पडताना पाहिले. तो आणि इतर रेल्वे कर्मचाऱ्यांनी बाहेरच्या टर्मिनस भागात धाव घेतली आणि त्यांना कसाब आणि इस्माईल मागे सोडून गेलेले हत्याकांड आढळले. झेंडे यांच्या घोषणेमुळे असंख्य उपनगरीय रेल्वे प्रवाशांचे प्राण वाचले होते, तर सीएसएमटीच्या बाहेरच्या विभागाला ना इशारा मिळाला ना पळून जाण्याची वेळ. या हल्ल्यात जवळपास 60 जणांचा मृत्यू झाला होता. झेंडे म्हणाले, "तिथे पडलेले मृतदेह, रक्ताने वेढलेले, ते भयानक होते." "मी रेल्वे कर्मचारी, सफाई कर्मचारी, पोर्टर्स आणि जखमींना मदत करण्यासाठी टर्मिनस परिसरात धावू शकतील अशा प्रत्येकासाठी घोषणा करण्यास सुरुवात केली." झेंडे त्या रात्री सीएसएमटीमध्ये थांबून दुसऱ्या दिवशी घरी परतले.

नंतर, आठवडे लोक घोषणा बूथवर येऊन झेंडे यांचे आभार मानायचे. त्यांना 10 लाखांचा रोख पुरस्कार मिळाला आणि 2010 मध्ये राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा यांनी मुंबईला भेट दिली तेव्हा त्यांनी झेंडे यांच्याशी हस्तांदोलन केले. तेव्हापासून रेल्वे गार्ड म्हणून पदोन्नती झालेल्या झेंडे यांच्यासाठी हे सर्व लक्ष वेधून घेत असताना त्यांचे स्वागत आहे, 26/11 ने त्यांच्यामध्ये एकच खरा बदल घडवून आणला: “माझ्यामध्ये आता कोणतीही भीती उरलेली नाही.”

Reference - मराठी अनुवाद  https://www.piyushgoyal.in/a-big-salute-to-railways-announcer-vishnu-dattaram-zende-who-saved-countless-lives-amidst-the-panic-of-the-26-11-attack-at-mumbais-csmt-by-calmly-guiding-people-to-safety-using-the-public-announcem/